Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych w 2026 roku

Ile wynoszą odsetki

Stawka odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych to suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 10 punktów procentowych. Gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, dodaje się 8 punktów procentowych.

Stawka jest stała przez całe półrocze. Dla okresu od 1 stycznia do 30 czerwca przyjmuje się stopę referencyjną z 1 stycznia, a dla okresu od 1 lipca do 31 grudnia stopę z 1 lipca. Zmiany stóp w trakcie półrocza nie wpływają na bieżącą stawkę.

Od kiedy przysługują

Od dnia następującego po terminie płatności aż do dnia zapłaty. Wierzyciel nie musi wysyłać wezwania. Warunek jest jeden: sam musi wykonać swoje świadczenie, czyli dostarczyć towar albo wykonać usługę.

Jak je policzyć

Wzór jest prosty: kwota zaległości razy stawka roczna razy liczba dni opóźnienia, podzielone przez 365. Gdy opóźnienie obejmuje więcej niż jedno półrocze, każdy okres liczy się osobno, według stawki, która wtedy obowiązywała.

Przykład: faktura na 20 000 zł z terminem 31 sierpnia 2026 r., zapłacona 30 października 2026 r. Opóźnienie to 60 dni. Odsetki: 20 000 zł × 13,75% × 60 / 365 = 452,05 zł.

Dokładne wyliczenie z podziałem na półrocza zrobi kalkulator odsetek w transakcjach handlowych.

Czym różnią się od odsetek z kodeksu cywilnego

Odsetki ustawowe za opóźnienie z kodeksu cywilnego to stopa referencyjna plus 5,5 punktu procentowego. Stosuje się je między innymi w relacjach z konsumentami. W transakcjach handlowych między firmami obowiązuje wyższa stawka z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, chyba że strony umówiły się na odsetki jeszcze wyższe, w granicach odsetek maksymalnych.

Co jeszcze przysługuje wierzycielowi

Obok odsetek wierzyciel może żądać rekompensaty 40, 70 lub 100 euro za koszty odzyskiwania należności. Obie kwoty warto wskazać w wezwaniu do zapłaty.

Terminy zapłaty a opóźnienie

Ustawa ogranicza też długość terminów płatności. Co do zasady termin w umowie między firmami nie powinien przekraczać 60 dni. Gdy dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem firma z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, 60 dni jest granicą nieprzekraczalną. Podmioty publiczne płacą w terminie do 30 dni, a publiczne podmioty lecznicze do 60 dni.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. W sprawach spornych albo nietypowych warto skonsultować się z radcą prawnym lub adwokatem.